حداكثر اكسيژن مصرفي(vo2max) در کودکان

  • مشاهده در قالب پی دی اف

حداكثر اكسيژن مصرفي(vo2max)  در کودکان

گردآورنده:شیوا علمازاده

حداكثرظرفيت مصرف اكسيژن هنگام ورزش بيشينه يا اوج مصرف اكسيژن تحت عنوان حداكثراكسيژن مصرفي ناميده ميشود.

يا توانايي جذب ,انتقال ومصرف اكسيژن دريك فعاليت به ازاي هر كيلوگرم وزن بدن در دقيقه.در واقع vo2max نقطه اي است كه بدن علارقم افزايش شدت تمرين ديگر قادر به مصرف اكسيژن نيست وافرادي كه از سطح امادگي بهتري برخوردارند اكسيژن مصرفي بالاتري نيز دارند وميتوانند با شدت بيشتري تمرين نمايند بنابراين فلاتي كه در حجم اكسيژن مصرفي در طي يكسري ازمونهاي فوق بيشينه با شدت كار ثابت يا ازمونهايي با شدت كار فزاينده بدست مي ايند نشان دهنده حداكثر اكسيژن مصرفي ميباشند.

متداولترين شاخص براي اندازه گيري امادگي قلبي تنفسي اندازه گيري vo2است كه با واحد هاي زير بيان ميشود   :

1-اكسيژن مصرفي بدن در دقيقه بر حسب ليتر(ليتر در دقيقه)

2-اكسيژن مصرفي يك كيلوگرم از وزن بدن در دقيقه بر حسب ميلي ليتر

3-اكسيژن مصرفي يك كيلوگرم از وزن عضله در دقيقه برحسب ميلي ليتر

4-معادل سوخت وساز استراحتي(مت)(metabolic equivalent).

كه هر مت معادل3.5ميلي ليتر اكسيژن براي يك كيلوگرم ازوزن بدن در دقيقه است.

vo2maxبه طور كلي در رابطه با وزن بدن وبه صورت ميلي ليتر اكسيژن به ازاي هر كيلوگرم از وزن بدن در

دقيقه بيان ميشود.(ml.kg.min).

اين موضوع مقايسه دقيق ترافرادي با اندازه هاي بدني متفاوت را امكان پذير ميسازد كه در ورزشهاي همراه با تحمل

وزن مانند دويدن شركت ميكنند.در فعاليتهايي مانند شنا ودوچرخه سواري كه نيازي به تحمل وزن بدن نيست

 عملكرد استقامتي ارتباط نزديكتري با vo2maxاندازه گيري شده به صورت ليتر در دقيقه دارد.

ميزان vo2maxبستگي به عملكرد 3 دستگاه مهم بدن دارد كه عبارتند از:

1-دستگاه تنفس كه اكسيژن را از هوا به داخل ريه ها و از انجا به خون انتقال ميدهد.

2-دستگاه قلبي عروقي كه خون را به حركت درمي اورد ودر قسمتهاي مختلف بدن توزيع ميكند.

3-دستگاه عضلاني كه اكسيژن را براي تهيه انرژي از كربوهيدرات وچربي مصرف ميكند.

عوامل اثر گذار بر روي vo2max

عوامل موثر در تعين ميزان حداكثر اكسيژن مصرفي :

1-برون ده قلب(كه برابر با حاصلضرب حجم ضربه اي در تعداد ضربان قلب فرد ميباشد)

2-ظرفيت انتقال دهندگي اكسيژن توسط خون (هموگلوبين سلولهاي قرمز خون)

3-حجم عضلات اسكلتي تمرين كننده وتوانايي فيبرهاي عضلاني در مصرف اكسيژن (نوع فيبرهاي فعال شده) 

4 -ژنتيك (40%تا90%)

آمادگی هوازی

از نظر فیزیولوژی، حداکثر اکسیژن برداشتی(vo2 max) را آمادگی هوازی تعریف می کنند.

به نظر می رسد همه ی عوامل تعیین کننده ی آمادگی هوازی بسته به شخص، در کودکان در مقایسه با بزرگسالان تفاوتی نداشته باشد.

تنها بعد اضافی هنگام کودکی، رشد آمادگی هوازی، چه به لحاظ فیزیولوژی و چه عملکردی، و عوامل تعیین کننده ی پدیدایی فردی است که ممکن است متفاوت از ابعاد دیگر و تعیین کننده ی تغییرات بین فردی باشد

استفاده از vo2maxبه عنوان شاخصي از امادگي جسماني در كودكان اشتباه است.زيرا ارزشهاي ان الزاما به اندازه بدن بستگي دارند.نكته مهم توجه به تناسب استفاده از وزن يا توده بدن در حال افزايش است.با وجود اين بيشتر مطالعات ورزشي در متون پژوهشي كودكان,vo2max رابه ميلي ليتر به ازاي هر كيلوگرم از وزن بدن در دقيقه بيان كرده اند.      

اما منظور از vo2max به ازاي هركيلوگرم از وزن بدن چيست?همواره توان هوازي بيشينه به عنوان شاخصي از:

1-توانايي اجرا دررويدادهاي ورزشي استقامتي

2-امادگي قلبي عروقي

تفسير شده است.

VO2max به ازای هر کیلوگرم
 وزن بدن

مقایسه حداکثر توان هوازی بین گروهها مستلزم بیان این مقادیر نسبت به اندازه  در سرتاسر سال های رشداست.

در سرتاسر سال های رشددرپسران،  به ازای هر کیلوگرم تقریبا در حدود 52 میلی لیتربه ازای هر کیلوگرم در دقیقه ثابت می ماند.

VO2max از  سوی دیگر، مقادیر دختران تقریبا پیوسته کاهش می یابد و از زمانی که VO2max  را می توان سنجید، رقم آن از تقریبا 50 میلی لیتر به ازای هر کیلوگرم در دقیقه در 8 سالگی به 40 میلی لیتر به ازای هر کیلوگرم در دقیقه در 15 سالگی کاهش می یابد.

 با هماهنگ سازی وزن بدن، تفاوت های جنسی موجود در حداکثر توان هوازی در کودکان همچنان به قوت خود باقی است. به علاوه با سن ، اندازه این تفاوتهای بین پسران ودختران زیادتر می شود.

VO2max مطلق

در پسران و دختران در سالهای پیش از بلوغ ،VO2max مطلق به روش منحنی خطی افزایش می یابد. مقادیر میانگین پسران پیوسته بیشتر از مقادیر دختران است.

توانایی متوسط پسران نابالغ در استفاده از اکسیژن هنگام آزمون فعالیت ورزشی بیشینه تقریبا 12 تا 15 درصد بیشتر از متوسط دختران هم سن آنها می باشد.

برررسي هاي مقطعي جنسيت وvo2max

اين كه مطالعات مقطعي  در خصوص توان هوازي بيشينه در كودكان حاكي از يك افزايش پيشرونده در vo2maxمطلق توام با سن است,غير منتظره نيست.

نمودار ترسيم شده توسط كراهن بوهل نشان داده شده است و شامل ارزشهاي vo2maxيافته هايي ميباشد كه نماينده شمار زيادي از كودكان تمرين نكرده سالم هستند(5793پسرو3508دختر)

افزايش سن ميانگين vo2maxمطلق نيز به صورت منحني خطي افزايش ميابد.ارزشهاي ميانگين براي vo2maxاز حدود 1ليتر در دقيقه در سن 6سالگي در تمام كودكان به ترتيب 2و2.8ليتر براي دختران وپسران 15ساله افزايش ميابد.

هنگام بلوغ و بر اثر آثار آنابولیکی تستوسترون، افزایش vo2 max در پسران شتاب می گیرد، ارزشهاي ميانگين پسران در تمام سنين نسبت به دختران بيشتر است.

تفاوتهاي جنسي در vo2maxاندك است و مقدار افزايش ان تا قبل از 12سالگي مشابه ميباشد(تقريبا 200ميلي ليتردر دقيقه به ازاي هر سال)پس از 12 سالگي ,ارزشهاي ميانگين vo2maxدر دختران به صورت فلات در ميايد اما افزايش ان در پسران ادامه ميابدو در سن 16سالگي تفاوتهاي جنسي بيشتر از 50%ميشود.

دوران کودکی با افزایش پیش رونده ی عناصر دستگاهی به منصه ی ظهور می رسد کهvo2 max ، ریه ها، قلب، عضله ی اسکلتی و نیز افزایش عملکرد استقامتی را معین می کند.

در نتیجه، مقادیر مطلق حداکثر توان هوازی متناسب با رشد کودک افزایش می یابد. از 6 تا 12 سالگی، vo2 max پسربچه ها تا بیشتر از دو برابر افزایش می یابد( از 2/1 لیتر در دقیقه به 7/2 لیتر در دقیقه).

چنانچه vo2 max نسبت به وزن بدن بیان می شود، تغییراتی اساسی در سال های کودکی در پسران مشاهده نمی شود؛

با وجود این، در دختران، کاهش پیش رونده در vo2 max وابسته به وزن از 8 سالگی به بعد مشاهده می شود، و در دختران 15 ساله، vo2 max 20 درصد کمتر از پسران هم سن آنهاست(42 میلی لیتر به ازای هر کیلوگرم در دقیقه).

در میان بزرگسالان جوان، مقادیر میانگینVO2max بیان شده نسبت به وزن بدن در مردان نسبت به زنان 20 تا 25 درصد زیادتر است.

تعیین کننده های اصلی تفاوتهای جنسی در VO2max در بزرگسالان (وزن عضلات، چربی بدن، غلظت هموگلوبین) آثار هورمونهای جنسی تستوسترون و استروژن را نشان می دهند.

 که این تغییرات در زمان بلوغ بین زنان و مردان آشکار می شود. قبل از این سن، زمانی که آثار هورمون های جنسی وجود ندارد ، تفاوت جنسی موجود درVO2max اندک است اما همچنان وجود دارد.

تأثیر متقابل بین دو عامل، مسؤل شناسایی نمایی معیار وزنvo2 max در کودکان و نوجوانان است:

1.محدود بودن فعالیت آنزیم هوازی سلولی

. اندازه ی بافتی که مصرف کننده ی اصلی انرژی هنگام فعالیت ورزشی (یعنی عضله اسکلتی) نسبت به وزن بدن است.

فعالیت آنزیم هوازی

عملکرد آنزیم هوازی سلولی معین می کند که ماشین سوخت و ساز هوازی تا چه اندازه کار می کند. مشاهده شده در حیوانات بزرگسال و در کودکان فعالیت این آنزیم ها( به ازای هر گرم بافت عضله) در حالت استراحتی با توجه به افزایش وزن بدن کاهش می یابد.

یافته های پژوهشی اندکی نشان می دهند هنگام فعالیت ورزشی، از نظر بالیدگی تفاوتی در تخلیه ATP یا دسترسی به سوبسترا وجود ندارد.

توده ی عضله اسکلتی

در سال های رشد، اندازه اندام های داخلی با توجه به وزن بدن به صورت پیش رونده ای کاهش می یابند.

همزمان وزن عضلات بدن درصد افزایش پیش رونده ای از وزن عضلات را به خود اختصاص می دهد.

با استفاده از منابع مقطعی، مالینا و بوچارد(1991) محاسبه کردند متوسط وزن عضلات در درصدی از وزن بدن پسران از 42 درصد در 5 سالگی به 53 درصد در 17 سالگی افزایش می یابد. با وجود این، هیچ تغییر ملموسی در زنان در همین دو مقطع سنی مشاهده نشد( به ترتیب، 41 و 42 درصد).

بین 5 تا 17 سالگی، وزن عضلات پسران از تقریبا 42 درصد تا 54 درصد وزن بدن افزایش می یابد. در دختران این افزایش کمتر است: 40 درصد در 5 سالگی به 45 درصد در 13 سالگی افزایش می یابد. توجیه ای تفاوت های جنسی در عضلانی شدن قبل از سن بلوغ معلوم نیست.

تفاوت های موجود دروزن خالص بدن ، علت تقریبا دوسوم اختلاف جنسی موجود درVO2max  است

آیا VO2max (یا VO2 اوج) واقعاً VO2max است؟

الگوی سنتی می گوید  برداشت اکسیژن هنگام آزمون فعالیت ورزشی پیش رونده به صورت  خطی افزایش می یابد تا حدود عملکردی زنجیره اکسیژن تأمین اکسیژن به دست آید. در این شدت های فعالیت ورزشی بالای این نقطه که VO2max تعریف می شود مقادیر VO2 به فلات می رسد.

مطالعات نشان دادند VO2 نمی تواند با بارهای فوق بیشینه فراتر از مقادیری که در آزمون پیش رونده استاندارد مشاهده شده و در آن فلاتی مشاهده نمی شود افزایش یابد.

 این موضوع نشان می دهد علی رغم نبود فلات، VO2 هنگام فعالیت ورزشی اوج در حقیقت محدودیت های اکسیژن رسانی در کودکان را وامی تاباند.

 از این رو ،VO2 اوج را زمانی می توان بازتاب دهنده VO2max در نظر گرفت که معیارهای عینی و ذهنی معینی(RER، تواتر قلبی) تأمین شوند.

توان هوازي بيشينه و سن بيولوژيكي (زيستي):

تاثير بلوغ بر بهبود vo2maxاز اين بابت توجهات را به خود جلب كرده است كه احتمالا شتاب رشد ميتواند افزايشها در امادگي هوازي را به حد مطلوبي برساند.بونن و مالينا يافته هاي به دست امده از 6مطالعه طولي و طولي مخلوط را كه ارزش اكسيژن مصرفي بيشينه را نسبت به زمانبندي رشد جهشي نوجواني (اوج سرعت

قد PHV)ازمايش كرده اند مورد بررسي قرار داده اند.بيشتر اطلاعات موثق نشان ميدهند كه مقدار افزايش بيشينه vo2max مطلق در پسران در PHVيا نزديك به ان رخ ميدهد.سنين اوج سرعت قد در پسران توسط ميروالد و بيلي مطالعه شده كه ترتيب در سنين 14/3,14/5 و14/3 سالگي بوده است. تغييرات در vo2maxبه ازاي هر كيلوگرمدر زمان بلوغ (جنسي) تا حد بسيار زيادي بي ثبات است كه گاهي افزايش و گاهي كاهش ميابد و انطور كه در مورد پسران و دختران هردو- گزارش شده به PHVوابسته است.

مشاهده شده است كه vo2maxمطلق تا سن شروع قاعدگي افزايش ميابد اما پس از ان به فلات ميرسد.به نظر نميرسد كه قاعدگي  نخستين ,بر اكسيژن مصرفي بيشينه وابسته به وزن كه از 2سال قبل تا 3 سال بعد از شروع قاعدگي به صورت پيشرونده اي كاهش ميابد,تاثيري داشته باشد.

گسترش vo2max با بلوغ اسكلتي ارتباط تنگاتنگي دارد.پسران و دختران با توجه به سن اسكلتي به 2 گروه زود بلوغ و دير بلوغ دسته بندي شدند.گروه زود بلوغ از ميانگين vo2maxمطلق بيشتري برخوردار بودند تا گروه دير بلوغ .اين تفاوتها در اواخر نوجواني از بين ميرود.

گزارش شده است :زماني كه نسبت به وزن بدن بيان ميشود , vo2max در گروه دير بلوغ بزرگتر و مستقل از سن استخواني بوده است.

در زنان الگوي vo2max به ازاي هر كيلوگرم در جريان رشد متفاوت است.تقريبا از سني كه دختران به اندازه كافي براي شركت در ازمونهاي ورزشي اماده ميشوند,كاهش پيشرونده اي  در اكسيژن مصرفي بيشينه وابسته به وزن در انها رخ ميدهدكه در سرتا سر دوران كودكي و سالهاي نوجواني ادامه ميابد.

طبق شكل ميتوان انتظار داشت ميانگين vo2max50ميلي ليتر به ازاي هر كيلوگرم وزن در دقيقه در دختران 8ساله تا سن 12سالگي به 45ميلي ليتر به ازاي هر كيلوگرم وزن بدن در دقيقه كاهش نشان دهد.اين ارزش در سن 16 سالگي تا40ميلي ليتر براي هر كيلوگرم در دقيقه سقوط خواهد كرد.

تا 20سالگي ميانگين مقادير vo2maxتقريبا 50ميلي ليتر به ازاي هر كيلوگرم در دقيقه است.توان هوازي بيشينه در 40سالگي به 40ميلي ليتر به ازاي هر كيلوگرم در دقيقه تقليل ميابدو در 70سالگي ,ميانگين vo2max به 30ميلي ليتر به ازاي هر كيلوگرم در دقيقه ميرسد

.پس با توجه به ارزشهاي اكسيژن مصرفي وابسته به وزن به سادگي ميتوان دريافت كه:كودكان نسبت به ساير افراد در هر دوره زماني از زندگي انها هوازي تر هستند

تواتر قلبي يك شاخص شدت تمرينات است كه عموما از ان استفاده ميكنند و تواتر قلبي معادل 60تا90درصد ضربان قلب بيشينه اي يا 60در صدضربان قلب ذخيره اي (اختلاف  بين تواتر قلبي استراحتي و بيشينه اي)به عنوان استانه اي توصيه شده است كه باعث افزايش vo2maxدر افراد بزرگسال ميشود.با وجود اين ,شواهدي وجود دارد كه نشان ميدهد اين خطوط راهنماي تواتر قلبي هدف ,در بردارنده ي فشار كافي براي تحريك سيستمهاي رهايش اكسيژن در كودكان نيستند.

اگر اين موضوع درست باشد ,در اين صورت پايين بودن تمرين پذيري هوازي در ازمودني هاي نابالغ را بايد ناشي از ناكافي بودن محركات تمريني بدانيم.اين مفهوم كه كودكان در مقايسه با بزرگسالان براي گسترش امادگي هوازي به تواتر قلبي  هدف نياز بيشتري داردناشي از بيشتر بودن تفاوتهاي وابسته به استانه بي هوازي است.

تواتر قلبی و اختلاف اکسیژن سرخرگی-سیاهرگی

هنگام فعالیت ورزشی بیشینه، AVO2diff در دوران کودکی تنها اندکی تغییر می کند و مقادیر آن در پسران و دختران غیرآماده، آماده و ورزیده مشابه است.

مقادیرAVO2diff هنگام فعالیت ورزشی بیشینه را که با استفاده از برون ده قلبی برآورد شده در دختران و پسران غیر ورزیده نابالغ و کودکان پسر دوچرخه سوار خیلی ورزیده تا حد بسیاری مشابه اند.

بنابراین، AVO2diff بیشینه در تأمین اکسیژن برای عضلات فعال کودکان و نوجوانان هم جنس و با وضعیت بلوغی مشابه تفاوتی ندارد.

AVO2dif بیشینه بر افزایش VO2max در پسران هنگام بلوغ تأثیر می گذارد اما در دختران اینطور نیست.

حجم ضربه ای

عامل اصلی متمایز کننده مقدار آمادگی هوازی فیزیولوژی بین کودکان، حداکثر حجم ضربه ای است.

براي توصيف تغييرات در اجزاي ذخيره قلبي توام با ورزش در جريان كودكي ميتوان يك فرضيه قابل قبول پيشنهاد كرد.

نخست ما ميدانيم كه در جريان سالهاي كودكي تواتر قلبي بيشينه ثابت ميماند.بنابراين افزايشهايي كه در برونده قلبي بيشينه به هنگام رشد رخ ميدهدتنها بايد بازتاب  پيشرفتهايي در حجم ضربه اي بيشينه باشد.

تصور ميشود كه بين vo2max و Qmax  رابطه نزديكي وجود دارد.اين يعني كه حجم ضربه اي بيشينه به ازاي هر كيلوگرم وزن بدن در دوران كودكي در پسران نسبتا ثابت ميماند و در دختران به تدريج كاهش ميابد.

هنگام فعالیت ورزشی، مقادیر شاخص ضربه ای(حجم ضربه ای با سطح مقطع بدن ارتباط دارد) در پسران بیش از دختران و در کودکان ورزشکار بیش ازغیر ورزشکار است.

ترکیب بدن

vo2max  رابطه تنگاتنگی با وزن خالص بدن (LBM) یا وزن عضلات اسکلتی دارد.

منحنی های تکاملی توده عضلانی برآورد شده با توجه به سن در پسران و دختران و منحنی های VO2max مطلق در اصل مشابه اند.

به طور خلاصه تفاوت های جنسی موجود در VO2max مطلق در سال های پیش از بلوغ را می توان تا حد زیادی به دلیل تغییرات افزایش توده عضلات اسکلتی بدن یا LBM در پسران و دختران دانست.

از سوی دیگر افزایش درصد چربی بدن ، مسؤل کاهش حداکثر توان هوازی است که در دختران در دوران کودکی نسبت به وزن بدن بیان می شود.

غلظت هموگلوبین

بین پسران و دختران در سالهای پیش از بلوغ تفاوت معناداری در مقادیر هموگلوبین مشاهده نمی شود.

از این رو، انتظار می رود غلظت هموگلوبین در تفاوت های جنسی وابسته بهVO2max نقشی نداشته باشد.

مشابهت غلظت هموگلوبین در مقادیر مشابه اختلاف خون سرخرگی- سیاهرگی بیشینه در دختران وپسران انعکاس می یابد.

دانشمندان دریافتند غلظت هموگلوبین خون متغیری توصیفی است که در تجزیه وتحلیل چندسطحی تغییرات VO2max در پسران 11 تا 13 ساله نقشی ندارد. بنابراین، غلظت هموگلوبین خون بر تفاوت های جنسی موجود در VO2max در سال های پیش از بلوغ تأثیری ندارد.

اندازه گيري اكسيژن مصرفي بيشينه

اصول مربوط به اندازه گيري vo2maxدر هنگام گرفتن ازمون از كودكان,با ان چيزي كه در مورد افراد بزرگسال اعمال ميشود ,تفاوتي ندارد.لذا روشها مورد برسي قرار نميگيرد.

با وجود اين بررسي تاثير كوچك بودن اندازه بدن بر شيوه هاي اندازه گيري ,ابزار شناسايي يك ازمون بيشينه امكانپذير بودن,تاثير قراردادازمون بر vo2maxدر ازمودني هاي جوان حائز اهميت است.

راه رفتن يا دويدن روي تردميل ,گونه اي طبيعي از حركات براي تمام كودكان سالم است.در تردميل,بيشتر سرعت و شيب است كه مقدار كار را تعيين ميكندونه انگيزش و رضايت آزمودني.

به همين خاطر آزمون با استفاده از تردميل براي ازمودنيهاي جوانتر مناسبتر است.در هنگام ازمون روي تردميل خطر سقوط وجود دارد.

تفاوتهاي فيزيولوژيكي

الگوهاي پاسخهاي فيزيولوژيكي در جريان ورزش براي ازمون ودوچرخه مشابه هستند.اما اندازه هاي اين ارزش هادر ورزش بيشينه فرق ميكند.تعداد ضربان قلب  بيشينه و همچنين vo2maxبه طور كلي در جريان آزمون روي تردميل بيشتر است.

گزارش هايي كه در انvo2max حاصل از انجام فعاليت روي دوچرخه و تردميل مقايسه شده اند,پيوسته تفاوتهايي در حدود 7تا12 درصد نشان دادند.ارزشهاي بيشتر به دست امده بر روي تردميل احتمالا بيانگر بسيج توده عضلاني بزرگتر در حين ورزش است.

قرارداد بالك و اصلاحاتش

بيشتر قراردادهاي پيشرونده اي كه براي كار پژوهشي در كودكان استفاده شده از سرعت و افزايش پلكاني  در شيب تردميل برخوردار است.

 .در قرارداد بالك كه اصلاح شده است , سرعت ثابت تردميل با توجه به اندازه بدن,سن و سطح امادگي ازمودني انتخاب ميشود وبه عنوان ابزار كنترل كننده زمان آزمون است.

آزمون از كودكان جوان,غير ورزشكار ويا چاق معمولا با يك قرارداد راه رفتن به بهترين نحو انجام ميشود.

سرعت اين قراردادها معمولا بين 3تا3/75مايل در ساعت است.

قراردادهاي دوي اصلاح شده بالك براي كودكان 10سال با بالا ي خيلي فعالي كه معمولا ميتوانند بدون سوار شدن بر دستگيره ها به راحتي روي تردميل بدوند,مناسب هستند.

قرارداد بروس

قرارداد بروس :اين قرارداد در آغاز با سرعت 1/7مايل در دقيقه و شيب 10درصد شروع ميشود و پس از ان در هر تناوب 3دقيقه اي ,شيب و سرعت تردميل هردو -افزايش ميابد.بيشتر نوجوانان در 3مرحله نخست اين قرارداد,روي تردميل راه ميروند و دويدن را از مرحله چهارم يا پنجم شروع ميكنند.

چاقي كودكان و vo2max


موضوع چربي بدن بر آمادگي در طراحي برنامه هاي ورزشي درماني براي كودكان مبتلا به چاقي نيز حائز اهميت است.پسران جوان چاق امادگي ضعيفي دارند و لذا نميتوانند به خوبي بچه هاي برخوردار از وزن خالص بيشتر در فعاليتهايي كه مستلزم حمل وزن است ورزش كنندو
vo2maxكمتري به ازاي هر كيلوگرم از وزن بدن دارند.

چند توجيه احتمالي براي اين موضوع پيشنهاد شده است كه عبارتند از :
الف)بافت اضافي چربي صرفا به عنوان يك بار بي خاصيت عمل ميكندو اين بار اضافي دائمابايد توسط بدن جابه جا شود.
ب)چاقي ممكن است باعث اختلال در كاركرد قلب يا تنفس شود.
ج)كودكان چاق به دليل روش زندگي كم تحركي كه دارند
, ممكن است دچار كاهش آمادگي هوازي شوند.

مطالعاتي كه در مورد كودكان ونوجوانان مبتلا به چاقي ملايم تا متوسط انجام شده است,در ارائه هرگونه شواهد اختلال فيزيولوژيكي در هنگام ورزش ناكام مانده اند.

ارزشهاي vo2maxمطلق در كودكان چاق در مقايسه با كودكان غير چاق , مشابه ويابيشتر بوده است(بچه ها با توجه به قد جور شده بودند)و اقتصاد زير بيشينه اي (اكسيژن مصرفي به ازاي هر كيلوگرم وزن)تحت تاثير قرار نگرفته است.

اين شواهد از اين نتيجه گيري كه ((اجراي استقامتي و vo2maxبه ازاي هركيلوگرم وزن بدن در آزمودني هاي چاق به دليل بار اضافي توليد شده توسط چربي مازاد بدن است تا به علت ظرفيت پايين عملكرد قلبي تنفسي))حمايت ميكند.

بافت چربی از میزان VO2max به ازای هر کیلوگرم می کاهد و بخشی خنثی عمل می کند که مخرج کسر را بزرگ می کند. بنابراین، از دیرباز کاهش VO2max وابسته به وزن هنگام کودکی در دختران با انباشت چربی بدن در اواخر سال های پیش از بلوغ توجیه شده است .

در سال های قبل از بلوغ، تفاوت های جنسی موجود درVO2max مطلق تا حد زیادی علت تغییرات افزایش وزن عضلات اسکلتی بدن در پسران و دختران است.

از سوی دیگر افزایش درصد چربی بدن ، مسؤل کاهش حداکثر توان هوازی است که در دختران در دوران کودکی نسبت به وزن بدن بیان می شود..

مطالعات انجام شده در خصوص فعاليت و آمادگي هوازي :

برخي از محققان به تازگي درصدد بر امده اند كه ببينند :ايا بين فعاليت بدني عادتي و آمادگي هوازي در كودكان رابطه وجود دارد يا خير?

با مشاهده ميتوان انتظار داشت كودكاني كه در سرتاسر روز فعالترند,مقدار vo2maxبيشتري به نمايش بگذارند.همچنين بايد انتظار داشت انهايي كه توان هوازي بيشينه بيشتري دارند فعالتر باشند. با توجه به هريك از اين دو توصيف ,بايد بين شاخصهاي فعاليت عادتي وvo2maxرابطه نزديكي قابل نمايش باشد.

پس اينكه ((چرا متون پژوهشي از چنين رابطه قويي حمايت نميكنند؟))تا حدي تعجب برانگيز است.در يك مطالعه كه رابطه معني دار بين vo2maxسنجيده شده به روش مستقيم و مقدار فعاليت عادتي در كودكان است ,به نظر ميرسد كه وجود يك رابطه واقعي بين فعاليت و امادگي ,تقريبا 50-50است.

بار-ار يافته هايي از اين قبيل را از 9 مطالعه اي كه روي كودكان نا بالغ انجام شده بدست اورده است كه نتايج مربوط به ان حاكي از عدم افزايش يا افزايش ناچيز در vo2max توام با تمرينات است.2 توجيه براي اين موضوع پيشنهاد شده :

)اثر آمادگي هوازي بايد به پاسخهاي هورموني به تمرين متكي باشد كه قبل از بلوغ ,چنين هورمونهايي (مثل تستوسترون) وجود ندارد.

)زياد بودن مقدار فعاليت روزانه كودكان احتمالا كمك ميكند تا مقدار اكسيژن مصرفي پيش از تمرين انها به حد مطلوبي برسد.اين امر اندازه پاسخ به تمرين را كاهش ميدهد.

از مطالعات انجام شده نتيجه گيري شده كه اگر برنامه هاي تمرين استقامتي از مدت و شدت كافي كه باعث پيشرفتي در توان هوازي كودكان شوند برخوردار باشند ,ميتوانند پيشرفتي مشابه باآن چيزي كه در مورد افراد بزرگسال گزارش شده است,به وجود اورند.

شفارد ادعا كرده است :اگر يك برنامه هوازي دقيقا مطابق با راهبرد هاي توصيه شده براي بزرگسالان هدايت شود ,حداكثر اكسيژن برداشتي كودك

نا بالغ تقريبا تا 15درصد بيشتر از مقداري افزايش ميابد كه براي يك فرد بزرگسال پيش بيني ميشود.

تعداد مطالعاتي كه در ان كودكان و بزرگسالان هر دو به عنوان ازمودني در تمرينات شركت كرده ان 3مورد است. نتايج هر 3 مطالعه نشان  ميدهدكه بين دو گروه تفاوت معني داري مشاهده نشده است.

در مطالعه ايزنمن و گلدينگ دو گروه از دختران 12تا13 ساله و زنان 18تا21 ساله آزمون پله را سه بار در هفته براي 14هفته انجام داده اند.ميانگين افزايش vo2maxدر دو گروه ياد شده به ترتيب 17/6درصدو 16/1درصد بوده است.

به طور خلاصه ,شواهد ي حاكي است كه با تمرينات هوازي , vo2max در كودكان ميتواند گسترش يابد.به علاوه ,بخش عمده اي از يافته هاي پژوهشي نشان ميدهد كه تمرين پذيري هوازي كودكان نسبت به افراد بزرگسال كمتر است. البته اين موضوع را نبايد قطعي دانست,زيرا بيشتر از 30مطالعه اي كه پاسخ به اين سوال را بررسي كرده اند از انواع ورزشهاي متفاوتي استفاده كرده اند و مدت و شدت انها با هم تفاوت داشت.

در تعدادزيادي از اين مطالعات شمار ازمودنيها كم يا نا متناسب بود.در ديگر مطالعات نيز يا گروههاي كنترل نبودندويا با گروه تجربي همگون نبودند.در ضمن ,سندي كه نشان دهنده ي شدت ورزش باشد,ارائه نشده بود.

آن دسته از مطالعات تمريني انجام شده روي كودكان كه فقط تغيير اندكي در vo2maxبه نمايش گذاشته اند احتمالا شدتي كمتر از حد مطلوب را به كار گرفته اند.مطالعه تمريني مك ناب و ماسيكوت كه در آن پسران 11تا13 ساله شركت داشته اند ,از اين نتيجه گيري حمايت ميكند كه vo2max تنها در گروهي در حد معني داري گسترش يافته است كه در بيشترين شدت تمرين كرده اند.

مقدار فعاليت عادتي (معمولي):در كل,كودكاني در جريان زندگي روزانه خود فعاليت بدني بيشتري انجام ميدهند تا بزرگسالان.

 اين مشاهده منجر به اين پيشنهاد شده است كه بيشتر بودن هزينه كالريك وابسته  به وزن كودكان كه ناشي از يك برنامه تمريني غير ارادي است موجب ميشود كه انهابه شرايط امادگي هوازي مطلوب بيشتر نزديك شوند تا افراد بزرگسال.

بر اساس اين مفهوم درجه پيشرفت vo2maxكه با تمرينات استقامتي رسمي در كودكان توام است صرفا به اين دليل كمتر ميباشد كه انها امكان كمتري براي پيشرفت دارند.يعني:vo2max تاحد زيادي از طريق فعاليت بدني غير اگاهانه گسترش يافته و جايي براي پيشرفت از طريق تمرينات ورزشي باقي نمانده است.

ترديدي نيست كه فعاليتهاي منظم روزانه بر vo2max اثر دارد.شواهدي وجود دارد كه نشان ميدهد :زماني كه كودكان يا ازمودني هاي بزرگسال در شرايط استراحت مطلق  قرار ميگيرندامادگي هوازي انها كاهش ميابد همچنين معدود شواهد نشان ميدهند كه كودكان جوانتر احتمالا از پاسخگويي كمتري  به تمرينات هوازي برخوردارند تا كودكان بزرگسال تر.

vo2maxپيش از تمرين :پايينتر از حد معمول بودن تمرين پذيري هوازي در كودكان ,به بيشتر بودن مقدار vo2maxپيش از تمرين در آزمودني هاي نابالغ در مقايسه با افرادي بزرگسال نسبت داده شده است.

در مطالعات انجام شده روي افراد بزرگسال همواره مشاهده شده است كه پس از يك دوره تمرينات استقامتي ,اندازه پيشرفت vo2maxبا ارزشهاي پيش از تمرين هوازي بيشينه اي رابطه معكوسي دارد.بيشتر مطالعات تمريني انجام شده روي آزمودني هاي بالغ ,روي آن دسته از آزمودنيهاي انجام شده كه مقدار vo2maxانها قبل ازشروع تمرين برابر با 30تا45 ميلي ليتر به ازاي هر كيلوگرم در دقيقه بوده است.

ترديدي نيست كه فعاليتهاي منظم روزانه بر vo2max اثر دارد.شواهدي وجود دارد كه نشان ميدهد :زماني كه كودكان يا ازمودني هاي بزرگسال در شرايط استراحت مطلق  قرار ميگيرندامادگي هوازي انها كاهش ميابد همچنين معدود شواهد نشان ميدهند كه كودكان جوانتر احتمالا از پاسخگويي كمتري  به تمرينات هوازي برخوردارند تا كودكان بزرگسال تر.

پيش از تمرين :پايينتر از حد معمول بودن تمرين پذيري هوازي در كودكان ,به بيشتر بودن مقدار vo2maxپيش از تمرين در آزمودني هاي نابالغ در مقايسه با افرادي بزرگسال نسبت داده شده است.

در مطالعات انجام شده روي افراد بزرگسال همواره مشاهده شده است كه پس از يك دوره تمرينات استقامتي ,اندازه پيشرفت vo2maxبا ارزشهاي پيش از تمرين هوازي بيشينه اي رابطه معكوسي دارد.بيشتر مطالعات تمريني انجام شده روي آزمودني هاي بالغ ,روي آن دسته از آزمودنيهاي انجام شده كه مقدار vo2maxانها قبل ازشروع تمرين برابر با 30تا45 ميلي ليتر به ازاي هر كيلوگرم در دقيقه بوده است.

باوجود اين ,كودكاني كه در مطالعات تمرينات هوازي شركت كردند,نوعا ارزشهاي vo2max پيش از تمرين 45تا55 ميلي ليتر به ازاي هر كيلوگرم در دقيقه را داشته اند.

يافته هاي نشان داده شده نشان ميدهند كه در ازمودنيهاي بزرگسالي كه ارزشهاي vo2maxپيش از تمرين برابر با ارزشهايي دارند كه معمولا در كودكان مشاهده ميشودنبايد بيشتر از 10تا15 درصد پيشرفت در امادگي هوازي را انتظار داشت.

تعيين كننده هاي بيولوژيكي(زيستي)

:ارزيابي اين احتمال كه ”تفاوتهاي موجود در سازوكارهاي زيستي بايد پاسخگوي تغييرات وابسته به بلوغ در تمرين پذيري هوازي باشند“دشوار است زيرا :

الف)سازه هايي كه باعث پيشرفتهايي در vo2maxتوام با تمرينات ميشوند,در كودكان بررسي نشده اند.

ب)نشانه ها براي اثر امادگي ناشي از تمرينات هوازي در سنين مختلف به خوبي معلوم نشده اند.

چنانچه پيشرفتها در vo2maxبايد منعكس كننده  افزايشهايي در حجم ضربه اي بيشينه ,تواتر قلبي و يا برداشت اكسيژن پيراموني (اختلاف اكسيژن خون سرخرگي سياهرگي )باشد.تواتر قلبي بيشينه اي در هنگام تمرين ,دربزرگسالان يا كودكان تغيير معنا داري نخواهد داشت.

در ازمودني هاي بزرگسال پيشرفتهاي ناشي از تمرين در vo2maxانگونه كه گزارش شده است,حاصل افزايش حجم ضربه اي قلبي و برداشت اكسيژن پيراموني (محيطي)-هردو-است.البته سازوكارهايي كه اين افزايش از طريق انها به دست مي ايد,ضد و نقيض است و ضمنا نشانه هاي فيزيولوژيكي كه بر اين تغیيرات موثرند,نامعلومند.

o2maxبه طور كلي در رابطه با وزن بدن وبه صورت ميلي ليتر اكسيژن به ازاي هر كيلوگرم از وزن بدن در

دقيقه بيان ميشود.(ml.kg.min).

اين موضوع مقايسه دقيق ترافرادي با اندازه هاي بدني متفاوت را امكان پذير ميسازد كه در ورزشهاي همراه با تحمل

وزن مانند دويدن شركت ميكنند.در فعاليتهايي مانند شنا ودوچرخه سواري كه نيازي به تحمل وزن بدن نيست

 عملكرد استقامتي ارتباط نزديكتري با vo2maxاندازه گيري شده به صورت ليتر در دقيقه دارد.

اندازه قلب دختران کوچک تر است و در کوچک تر بودن بعد پایان دیاستولی بطن چپ و در نتیجه کمتر بودن حجم ضربه ای منعکس می شود. با در نظر گرفتن این عوامل، ظرفیت عملکردی دستگاه انتقال اکسیژن و استفاده از آن نسبت به نیاز عضلات اسکلتی تفاوت چندانی در پسران و دختران نابالغ  ندارد.

تقریبا، تفاوتی 5 درصدی وجود دارد که دلیل آن تغییرات اندازه بدن و ترکیب بدنی نیست و تکلیف آن باید معلوم

نتیجه گیری

پیشرفت های در VO2max با توجه به وزن بدن با افزایش اندازه بافت فعال (عضلات اسکلتی) وتغییرات ظرفیت عملکرد دستگاه انرژی آن (ظرفیت آنزیم هوازی) معین می شود. با این گسترش، اندازه قلب نیز افزایش می یابد تا با اکسیژن تحویلی به عضلات فعال که مصرف کننده اکسیژن هستند هماهنگی به وجود آید.

در کودکان در حال رشد، افزایش عملکرد استقامتی مستقل از VO2max است وبه جای آن با پیشرفت ها در اقتصاد ورزشی زیر بیشینه ارتباط دارد.

پیشرفت های در VO2max با توجه به وزن بدن با افزایش اندازه بافت فعال (عضلات اسکلتی) وتغییرات ظرفیت عملکرد دستگاه انرژی آن (ظرفیت آنزیم هوازی) معین می شود. با این گسترش، اندازه قلب نیز افزایش می یابد تا با اکسیژن تحویلی به عضلات فعال که مصرف کننده اکسیژن هستند هماهنگی به وجود آید.

در کودکان در حال رشد، افزایش عملکرد استقامتی مستقل از VO2max است وبه جای آن با پیشرفت ها در اقتصاد ورزشی زیر بیشینه ارتباط دارد.

در کودکان در حال رشد، افزایش عملکرد استقامتی مستقل از VO2max است وبه جای آن با پیشرفت ها در اقتصاد ورزشی زیر بیشینه ارتباط دارد.

حدود عملکرد عضلانی پایدار که با تعادل آنزیمی سلولی هوازی و بی هوازی مشخص می شود، مفهوم سودمندی در درک عواملی است که عملکرد میدانی را هنگام رشد معین می کند.

برعکس بزرگسالان ، میزان فعالیت بدنی در کودکان، برآورد کننده مفیدVO2max نیست. بنابراین، انتظار نمی رود تغییراتی که در فعالیت های روزانه افراد جوان به وجود می آید بتواند حداکثر اکسیژن مصرفی آنها را اساسا دگرگون سازد.

با درنظر گرفتن ترکیب و اندازه بدن، تفاوت های اندکی بین پسران و دختران در حداکثر توان هوازی مشاهده می شود. اینکه آیا این اندک تغییرات جنسی موجود در VO2max (تقریبا 5 درصد)، تفاوت های زیستی واقعی را بین پسران و دختران نشان می دهند ، معلوم نیست. 

 

 

 

You are here فیزیولوژی ورزش حداكثر اكسيژن مصرفي(vo2max) در کودکان

طراحي شده توسط سايتک