اسپیرومتری

  • مشاهده در قالب پی دی اف

 اسپیرومتری 

گردآورنده:علمازاده

عمل انجام شده توسط دستگاه اسپیرومتر را اسپیرومتری می نامند. اسپیرومتر دستگاهی است که توسط آن حجمها و ظرفیتهای ریوی اندازه گیری می شود. به برگه ای که دستگاه شاخص ها را روی آن ثبت می کند, اسپیروگرام می گویند.

اهداف اسپیرومتری :
1-ارزیابی فعالیت پایه ریه ( افرادی که قرار است در مشاغلی شروع به کار کنند که با مواد آسیب رساننده به ریه سر و کار خواهند داشت, بهتر است قبل از استخدام و شروع به کار مطالعه اسپیرومتری به صورت پایه انجام شود.

 

2-به عنوان تست غربال گری و تشخیص زودرس بیماریهای ریه که فاقد علائم بارزخی از بیماریها و پاسخ آنها به درمان.

 

4) در بررسی بیماران مبتلا به سرفه مزمن, تنگی نفس یا رادیوگرافی غیر طبیعی از قفسه سینه.
5) 
ارزیابی کلی شدت بیماریهای انسدادی و تحدیدی ریه.
6) 
بررسی پاسخ بیمار به داروهای گشاد کننده برونش.
7) 
پیش بینی ریسک اعمال جراحی.
8) 
اسپیرومتری جهت تعیین ناتوانی تنفسی در بیماریهای شغلی.
الگوهای اصلی عملکرد تهویه ای که توسط اسپیرومتری بدست می آیند به شرح زیر می باشند.
2- 
الگوی انسدادی (Obstructive Pattern) :
مشخص ترین ویژگی در الگوی انسدادی کاهش در سرعتهای جریان بازدمی است. در بیماریهای انسدادی همان طوری که در جدول شماره 3 و 4 مشاهده می شود FEV1 و نسبت درصدی FVC / FEV1 کاهش می یابد. در این بیماریها همچنین مقدار FEF 25% - 75%  کاسته می شود. در بیماریهای انسدادی مقدار TLC طبیعی افزایش یافته است. به علت احتباس هوا در حین بازدم حجم باقی مانده نسبتTLC /VR افزایش می یابد. حداکثر حجم تهویه ریوی (MVV) در بیماری انسدادی کاهش می یابد.
اگر در اسپیروگرام مقدار MVV طبیعی باشد نشان می دهد که حجم جاری کافی و سرعت جریان هوا طبیعی است که در این صورت بیماری انسدادی رد می شود ولی غیر طبیعی بودن MVV در اسپیروگرام همیشه نمایانگر اختلالات فیزیولوژیک نیست زیرا این آزمون بستگی به توان عضلات تنفسی, هماهنگی عملکرد این عضلات و انگیزه فرد دارد. 3الگوی محدود کننده (Restrictive Pattern) :
ویژگی بارز الگوی تحدیدی, کاهش در حجم های ریه به خصوص FVC است, ولی به علت کاهش کمپلیانس ریه و افزایش خاصیت ارتجاعی, میزان سرعت جریان, طبیعی و یا حتی ممکن است بیش از مقدار طبیعی باشد. از این رو نسبت درصدFVC / FEV1 طبیعی و یا بیش ازحد طبیعی است. در بیماری تحدیدی مقادیر حجم باقی مانده (RV) وTLC  نیز کمتر از مقدار مورد نظر است.
4- 
الگوی مختلط (Mixed Pattern) :
در مواردی ممکن است یک بیماری الگوی تحدید و انسدادی تواماً ایجاد نماید. مثلاً در کارگر مبتلا به آزبستور الگوی اسپیروگرام تحدیدی است, حال اگر کارگر مبتلاس

 

 اصطلاحات مورد استفاده در اسپیرومتری :
5- 1- 
ظرفیت کلی ریه TLC (Total Lung Capacity) :
عبارت است از حداکثر مقدار هوایی که ریه ها می توانند در خود جا دهد و مجموع  RVو  VCمی باشد.
5- 2- 
ظرفیت حیاتی VC (Vital Capacity) :
حداکثر حجم هوایی است که می توان پس از یک دم عمیق به بیرون فرستاد.
5- 3- 
ظرفیت دمی IC (Inspiratory Capacity) :
حداکثر حجم هوایی است که می توان در انتهای یک بازدم معمولی وارد ریه ها کرد.
5- 4- 
ظرفیت باقی مانده عملی FRC (Functional Residual Capacity) :
حجم هوایی است که متعاقب یک بازدم معمولی, در زمانی که ریه ها و قفسه سینه در وضعیت استراحت قرار دارند, در داخل ریه ها باقی می ماند.
5- 5- 
حجم دمی IRV (Inspiratory Reserve Volume) :
در انتهای یک دم معمولی به حداکثر حجم هوایی که بتوان وارد ریه ها نمود گفته می شود.
5- 6- 
حجم ذخیره بازدمی ERV ((Expiratory Reserve Volume :
در پایان یک بازدم معمولی, حجمی از هوا است که بتوان از ریه ها خارج کرد.
5- 7- 
حجم باقی مانده RV (Residual Volume) :
حجم هوایی است که در پایان یک بازدم عمیق در داخل ریه ها باقی می ماند.
5- 8- 
ظرفیت حیاتی اجباری و پر فشار FVC (Forced Vital Capacity) :
حجم هوایی است که بعد از یک دم عمیق می توان با شدت هر چه بیشتر و با حداکثر توان از ریه ها خارج کرد.
5- 9- 
حجم زمانهای بازدمی اجباری FEV (Expiratory Volume Forced) :
عبارت است از حداکثر حجم هوایی که ممکن است در یک زمان خاص حین بازدم از ریه ها خارج شود.
5- 10-FEV1  (Expiratory Volume in First Second Forced) :
مقدار گازی است که طی اولین ثانیه بازدم اجباری و پر فشار که از TLCشروع می شود از ریه ها خارج می گردد.
5- 11- 
ظرفیت کلی ریه TLC (Total Lung Capacity) :
حجم هوایی است که در پایان یک دم عمیق در داخل ریه ها وجود دارد.
5- 12- 
درصد FVC / FEVı:
عبارت است از کسری از ظرفیت حیاتی که می توان آن را در ثانیه اول در طی بازدم از ریه خارج کرد.
5- 12- MVV (Maximum Ventilatory Volume) :
به حداکثر تنفس ارادی به صورت سریع و عمیق در یک زمان مشخص اطلاق می شودگاهاً به این وضعیت حداکثر ظرفیت تنفسی (MBC) گفته می شود. زمان انجام این تست بیش از 12 ثانیه و کمتر از 15 ثانیه بوده و به صورت لیتر بر دقیقه گزارش می شود.
باید به این نکته توجه کرد که حجم ها و ظرفیت های ریوی برای همه افراد یکسان نمی باشد و بسته به سن, جنسنژاد, قد و وزن متفاوت خواهد بود که به آن Predicted (مقادیر پیش بینی شدهاطلاق می شود
 

تنفس خارجی
تنفس خارجی، تبادل گازها بین ریه و جریان خون است. بسیاری از تجهیزات تنفسی، با اندازه گیری یا درمان وضعیت های ناهنجار تنفس خارجی سروکار دارند. تنفس خارجی دو مرحله دارد : دم و بازدم
اعضای تنفس
اعضای تنفسی به دو بخش تقسیم بندی می‌شود:بخش هدایتی: شامل سوراخ های بینی، حلق، حنجره، نای، برونس و برونشیول هاستاین اعضا دارای دیواره‌های ضخیم است و هیچ تبادل گازی با مویرگ ندارد.
بخش تنفسی: شامل برونشیول های تنفسی، مجراهای آلوئدلی، دهلیزها و کیسه‌های آلوئول می‌شود. دیواره‌های این بخش نازک است و با مویرگهای خونی، تبادل گازی دارد. عضلات تنفسی شامل دیافراگم و عضلات بین دنده‌ای یا سینه ای، دنده‌ها و جناغ، عملکرد، هر دو بخش را سبب می‌شود
پارامترهای تنفسی
 
نمودار حجمها و ظرفیت های ریوی
پارامترهای تنفسی، اندازه گیری‌هایی هستند که از بررسی آنها می‌توان، وضعیت عملکرد تنفس را نشان داد. این پارامترها شامل حجم های ریوی، ظرفیت های ریوی، مقاومت راه‌های هوایی. پذیرش و الاستیسیته ریوی و فشار داخل سینه‌ای استتنها قسمتی از هوایی که به داخل دستگاه تنفس وارد می‌شود، به آلوئل ها می‌رسد و قسمتی از آن در فضای هدایتی باقی می ماند که در نتیجه برای تبادل گازی، با خون در دسترس نیست. به این هوا، هوای مرده گفته می‌شود. دلیل وجود چنین حجمی این است که همواره مقداری هوا در سیستم تنفسی وجود دارد که سیستم را باز نگه می‌دارد در نتیجه هربار نیروی زیادی برای باز کردن راه‌های هوایی و بخش تنفسی لازم نیست.
حجم های ریوی
حجم های مهم ریوی عبارت است از : حجم جاری، حجم ذخیره دمی، حجم ذخیره بازدمی و حجم باقی مانده حجم گاز استنشاق شده یا خارج شده در هر سیکل تنفسی است. حجم ذخیره دمی، میزان گازی است که می‌تواند از وضعیت انتهایی دم، پس از یک حجم جاری، عادی می‌توان از ریه خارج کرد. حجم باقی مانده نیز، مقدار هوایی است که در هر حالت، در ریه باقی می ماند.
ظرفیت‌های ریوی
ظرفیت حیاتی، مقدار هوایی که در یک بازدم عمیق پس از یک دم عمیق می‌توان از ریه خارج کرد.
ظرفیت دمی، حداکثر میزان گازی است که می‌توان پس از بازدم، وارد ریه کرد.
ظرفیت باقی مانده عملی، میزان گازی است که در زمان استراحت بازدمی در ریه‌ها باقی می‌ماند.
ظرفیت کل ریوی، مقدار هوایی است که پس از انتهای دم حداکثر، وارد ریه می‌شود

آخرین بروز رسانی مطلب در سه شنبه ، 7 آذر 1391 ، 15:21

You are here فیزیولوژی ورزش اسپیرومتری

طراحي شده توسط سايتک